Jeszcze zanim zniknie śnieg z ziemi, właściciele ogrodów rozpoczynają przygotowania do wysiewu, sadzenia sadzonek, planują grządki i przygotowują organiczne nawozy. Zbiory będą udane, jeśli wszystko zostanie wykonane poprawnie i na czas. Wielu ogrodników kieruje się przy tym starymi przesądami.
Tradycje ogrodnicze a współczesna wiedza
Dziś, część różnych zasad obowiązujących w pracach ogrodowych wynika z ogólnej wiedzy i nauki, jednak wiele z nich ma swoje źródło w dawnych obserwacjach przekazywanych z pokolenia na pokolenie.
Każdy z nas wie, że niektóre prace można wykonać po „zimnej zośce” lub „zimnych ogrodnikach”. Według przysłów i obserwacji ludowych ten okres to ostatnie dni wiosennych przymrozków. W tych dniach chłód może się nasilić, lecz po nich nie powinien już zaszkodzić roślinom.
Późniejsze obserwacje potwierdziły to zjawisko klimatyczne charakterystyczne dla środkowej Europy, kiedy w połowie maja, po okresie utrzymywania się wyżu barycznego następuje zmiana cyrkulacji atmosferycznej i zaczyna napływać zimne powietrze z obszarów polarnych.
Analiza danych z lat 1881–1980, przeprowadzona przez Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Jagiellońskiego, pokazała, że w 95 spośród tych lat zaobserwowano istotne ochłodzenia w okresie 1–25 maja, przy czym aż w dziewięciu latach spadek temperatury z dnia na dzień przekraczał dziesięć stopni Celsjusza. Na podstawie tych danych ustalono, że najwyższe prawdopodobieństwo ochłodzenia występuje między 10 a 17 maja.
To potwierdza, że w starych przesądach może leżeć sporo prawdy. Nasi przodkowie nie do końca rozumieli różne zjawiska, ale byli dobrymi obserwatorami, a swoje doświadczenie budowali przez wiele pokoleń.
Stare przesądy ogrodnicze
Większości z nich raczej nie uda się udowodnić nauce, ale mimo wszystko warto je sobie przypomnieć. Oto w jakie przesądy ogrodowe kiedyś wierzono:
- Pracę w ogrodzie możesz zacząć tylko z pełnym żołądkiem, w przeciwnym razie nie będzie plonów.
- Jeśli sadzisz w nowych butach, nasiona nie wyrosną.
- Groch stanie się gęsty i wyda dużo owoców, jeśli zostanie zasiany o wschodzie słońca.
- Siej rośliny ogrodowe w środę lub sobotę – dobry znak, który obiecuje szybkie pojawienie się kiełków. Wszystkie nasiona wykiełkują.
- Sadząc słoneczniki, musisz milczeć. A żeby wydały dobre plony, lepiej zrobić to po zachodzie słońca.
- Złoszczenie się na kogoś, pracującego w ogrodzie wróży brak sadzonek, opóźniony wzrost roślin.
- Dynia urośnie, jeśli zostanie zasiana w sobotę.
- Pomidory wysiewa się podczas kwitnienia przebiśniegów.
- Późne odmiany kapusty nie wyrosną, jeśli zostanie posadzona przed pojawieniem się drugiego rzędu liści na pokrzywie.
- Jeśli sąsiad lub przechodzień zobaczy siew marchewki, będziesz musiał powtórzyć zasiew, ponieważ nasiona nie wyrosną.
- Pożyczanie pieniędzy podczas siewu to zły znak, który zwiastuje nieurodzaj w tym sezonie.
- Na grządkach wysiewa się pietruszkę, rzodkiewkę, marchewkę, gdy gałązki wierzby stają się puszyste.
- Nie angażuj się w prace siewne w święta kościelne, ani w niedziele – wróży problemy zdrowotne.
- Ziemniaki można sadzić, gdy liście wyrosną do centymetra.
- Kiedy śpiewa kukułka, sadzi się białą kapustę.
- Przed przybyciem jaskółek nie można siać buraków, grochu.
- Gdy tylko pąki zakwitną na dzikiej róży, w ogrodzie można sadzić sadzonki bakłażana i pomidorów.
- Szklarnia ma być wypełniona sadzonkami ogórków i pomidorów, gdy kwitną bzy.
- Bazylię, rukolę i szpinak wysiewa się podczas kwitnienia wiśni.
- Ziemniaki będą najlepsze, jeśli je posadzisz, gdy niebo jest jasnoniebieskie z rzadkimi chmurami.
- Jeśli jarzębina zakwitła, nie będzie już przymrozków.
- Lepiej zasiać korzeniowe w pełnię księżyca, wtedy na pewno urodzą.
- Jeśli sadzisz z wyprzedzeniem, gdy ziemia jeszcze się nie rozgrzała i wyschła, nasiona gniją bezpośrednio na grządce.
- Kiedy pies lub kot trawę je, będzie padać.
Niektóre z nich są nadal aktualne i warto kierować się nimi podczas prac w ogrodzie. Jeśli znacie jeszcze jakieś ogrodowe powiedzenia lub przesądy napiszcie w komentarzach.
🌱 Chcesz więcej porad ogrodniczych? Zajrzyj do naszej kategorii Ogród.