Coraz więcej mieszkańców krajów rozwijających się cierpi na otyłość, czemu sprzyjają złe nawyki żywieniowe, szybkie tempo życia, stres i genetyka. WHO szacuje, że na świecie 2,6 mld osób ma nadwagę, w tym niemal 1 mld jest otyłych. Choć nie istnieje uniwersalna dieta dla każdego, badania wskazują, że miejsca z nadmierną ilością tkanki tłuszczowej mogą podpowiedzieć, jakie zmiany w diecie i stylu życia najskuteczniej pomogą utrzymać prawidłową sylwetkę.
Nadmiar tłuszczu w górnych partiach ciała — stres i brak snu
Nagromadzenie tłuszczu na ramionach, karku lub twarzy może świadczyć o przewlekłym stresie. W takiej sytuacji poziom kortyzolu bywa podwyższony, a to sprzyja odkładaniu tłuszczu właśnie w górnych partiach ciała. Stres często prowadzi też do emocjonalnego jedzenia, zaburza sen i zwiększa ochotę na kawę oraz alkohol. Wszystko to razem pogłębia problem.
Pomóc może przede wszystkim zadbanie o odpowiednio długi sen — najlepiej co najmniej siedem godzin. Warto także wprowadzić techniki relaksacyjne, takie jak joga, medytacja czy spokojne spacery. Dobrze jest zrezygnować z jedzenia pod wpływem emocji i zastąpić je regularnymi posiłkami oraz odpowiednim nawodnieniem. Dzięki temu organizm łatwiej wraca do równowagi.
Tłuszcz trzewny (brzuszny) — skutek nadmiaru cukru i braku aktywności
Ten typ otyłości jest najczęstszy i w dużej mierze dotyczy mężczyzn, ponieważ tłuszcz odkłada się głównie w okolicach brzucha. Otyłość wisceralna jest groźna, gdyż wpływa na rozwój cukrzycy, chorób serca i podwyższonego ciśnienia. Najczęściej pojawia się wraz z dietą pełną cukru, słodkich napojów i fast-foodów oraz wtedy, gdy w jadłospisie dominuje żywność przetworzona.
Poprawę przynosi wprowadzenie do diety prostszych, bardziej naturalnych posiłków bogatych w błonnik (warzywa, pełne ziarna, rośliny strączkowe) oraz ruch, który pojawia się w ciągu dnia w sposób powtarzalny i regularny.
Tłuszcz w okolicy ud i bioder — efekt działania genów i hormonów
Nadmiar tkanki tłuszczowej odkładający się w dolnej części ciała, czyli w typie „gruszki”, najczęściej wynika z predyspozycji genetycznych. Tendencję tę mogą dodatkowo nasilać zaburzenia hormonalne. Choć taki rozkład tłuszczu jest mniej groźny dla zdrowia, to jednocześnie dużo trudniejszy do zredukowania.
W takiej sytuacji najlepiej sprawdza się trening angażujący całe ciało, zwłaszcza ćwiczenia siłowe i krótkie interwały. Pomaga także ograniczenie alkoholu i żywności przetworzonej oraz utrzymywanie stałej masy ciała, ponieważ duże wahania sprzyjają odkładaniu tłuszczu w tej okolicy.
Wzdęty, „balonowy” brzuch
Wystający brzuch nie musi świadczyć o otyłości, ponieważ często wynika jedynie ze wzdęcia. Gdy brzuch rośnie w ciągu dnia, przyczyną mogą być nietolerancje pokarmowe, problemy z mikrobiomem lub nadmierna ilość gazów. Sytuację pogarszają słodziki, napoje gazowane oraz siedzący tryb życia połączony z szybkim jedzeniem. Warto wtedy sięgnąć po pomoc dietetyka lub gastrologa, przejść na bardziej delikatną dla jelit dietę i jeść wolniej. Ograniczenie alkoholu również może przynieść ulgę.
Otyłość wynikająca z siedzącego trybu życia
Osoby, które spędzają większość dnia w pozycji siedzącej, mają większą skłonność do odkładania tłuszczu w okolicy brzucha i pośladków. Dzieje się tak dlatego, że długie siedzenie obniża wrażliwość na insulinę i spowalnia tempo przemiany materii.
Aby przeciwdziałać tym zmianom, warto regularnie wstawać i choć na chwilę się poruszyć, najlepiej co kilkadziesiąt minut. Dobrym wsparciem jest też codzienna, krótka aktywność — na przykład spacer do pracy lub po pracy. Pomaga również dieta bogatsza w białko, ponieważ wspiera budowę masy mięśniowej i poprawia metabolizm.
Jak widzisz otyłość może mieć wiele obliczy i przyczyn. Dlatego walka z nadmiernymi kilogramami bywa tak nieefektywna i trudna. Są oczywiście uniwersalne wytyczne co to tego, co sprzyja, a co utrudnia powrót do właściwej wagi. Jednak często to za mało, ponieważ podłoże nadwagi może mieć dodatkowo przyczyny inne niż tylko nadmiar spożywanych kalorii. Miejsca gromadzenia tłuszczu mogą być pewną wskazówką, gdzie szukać prawdziwych przyczyn i skutecznych sposobów na schudnięcie.